सर्व हिंदू श्रद्धांचा आधार असलेला कोणताही मजकूर किंवा पंथ नसताना, हिंदू धर्माच्या सर्व शाखांमध्ये अनेक ग्रंथ मूलभूत मानले जातात. हे ग्रंथ सामान्यतः दोन मुख्य गटांमध्ये विभागले जातातः शाश्वत, प्रकट ग्रंथ आणि जे मानवतेने शिकले आणि लिहिले आहे त्यावर आधारित. वेद हे पूर्वीचे उदाहरण आहेत, तर महाभारत आणि रामायण हे दोन महान ग्रंथ नंतरच्या श्रेणीतील आहेत. शतकानुशतके, ग्रंथ तोंडी प्रसारित केले गेले आणि पुजारी किंवा ब्राह्मण, यांच्याकडे पवित्र ग्रंथांचे स्मरण आणि जतन करण्याची जबाबदारी सोपवली गेली.
वेद हे भारतातील सर्वात जुने ग्रंथ आहेत, ग्रंथ स्तोत्रे आणि धार्मिक ग्रंथांनी बनलेले आहेत जे निसर्गात निर्देशात्मक आहेत, इतर विभागांसह जे अधिक अनुमानात्मक आणि आधिभौतिक आहेत. वेदांना समकालीन हिंदूंनी त्यांच्या सखोल विश्वासांचा पाया म्हणून खूप आदर दिला आहे. सुरुवातीच्या वेदांमध्ये इंद्र, मेघगर्जना देव आणि अग्नी यांसारख्या विशिष्ट देवतांचा उल्लेख आहे, जे अग्नी यज्ञाद्वारे मानव आणि देव यांच्यामध्ये संदेश देतात. यातील काही देव नंतरच्या हिंदू धर्मात टिकून राहतात, तर काही कालांतराने कमी होतात किंवा इतर देवतांमध्ये रूपांतरित होतात. वेदांना कालातीत प्रकटीकरण मानले जाते, आणि अपरिवर्तित ज्ञानाचा स्रोत जो सध्याच्या हिंदू प्रथांमध्ये अंतर्भूत आहे.
धर्माला स्तर असतात असे मानले जाते. पहिला स्तर म्हणजे नियम, प्रथा आणि विधी यांचा शाब्दीक वापर. दुसऱया स्तरामध्ये विधी आणि बोधकथांचे प्रतिकात्मक अर्थ समाविष्ट आहेत. या प्रकरणात तिसरा स्तर शिकवणींचे आध्यात्मिक महत्त्व आणि ऊर्जा शरीरावर आणि आत्म्याच्या उत्क्रांतीवरील त्यांचे प्रभाव समजून घेण्यापासून येते.
हिंदू धर्म प्रगट कार्यशाळा हिंदू धर्माच्या शिकवणींचे सखोल आकलन करण्यासाठी एक प्रवेशद्वार आहे; विविध देवता, मंत्र, चिन्हे आणि विधी. जरी हिंदू धर्म हा बहुदेववादी धर्म म्हणून ओळखला जात असला तरी, त्याच्या सखोल सारामध्ये, तो ख्रिस्ती आणि बौद्ध धर्मासारख्या जगातील महान धर्मांच्या अनेक मुख्य श्रद्धा आणि विचारधारा सामायिक करतो. काही दिवसांपूर्वीच आपण गणेशाची स्थापना आपल्या घरी केली. त्याची दहा दिवस आपण मनोभावे पूजा करतो बाप्पाकडे आपल्याला हवं ते मागतो. पण आपण कधी हा विचार करतो का की आपण वेगवेगळय़ा देवी देवतांकडे वेगवेगळय़ा गोष्टी मागतो. लहानपणी विविध गोष्टींतून आपल्या मनावर नकळतपणे काही विचार कोरले गेले जसं की गणपतीकडे बुद्धी मागावी, हनुमंताकडे शक्ती, देवी सरस्वतीकडे विद्या आणि देवी लक्ष्मीकडे धन. प्रत्येक देवी किंवा देवता यांची ठेवण वेगवेगळी आहे, प्रत्येकाकडे असणारी शस्त्र वेगवेगळी आहेत हे असं का आहे याचं उत्तर आपल्याला मास्टर चोआ यांनी Pranic Healing Hinduism Revealed या कोर्समधून दिले आहे.
गणपतीला हत्तीचे डोके आणि तुटलेले दात असे का चित्रित केले याचा कधी विचार केला आहे? भगवान हनुमानाला वानराच्या रूपात का चित्रित केले आहे? त्याची शक्ती कुठून येते? भगवान शिव, भगवान कृष्ण किंवा भगवान राम यांसारख्या देवता निळय़ा रंगाच्या त्वचेच्या का दिसतात? भगवान श्रीकृष्ण (आणि इतर देवता) नागाच्या शिखरावर उभे आहेत आणि त्याच्या डोक्मयावर मोरपंख आहे याचा प्रतिकात्मक अर्थ काय आहे? धार्मिक शिकवणींना स्तर असतात असे मानले जाते. वेगवेगळय़ा परंपरांबद्दलच्या ज्ञानाच्या संपत्तीतून आणि त्यांच्या शिक्षकांकडून मिळालेल्या सूचनांमधून, ग्रँड मास्टर चोआ कोक सुई अंधश्रद्धा दूर करतात आणि वेगवेगळय़ा हिंदू देवता, चिन्हे, विधी आणि प्रथांमागील आंतरिक अर्थ आणि महत्त्व प्रकट करतात.
महाभारत आणि रामायण
हे दोन महान ग्रंथ भारतातील सर्वांत प्रसिद्ध ग्रंथ आहेत. प्रत्येक मुलाला लहानपणापासूनच या कथा परिचित होतात. सुमारे 100,000 श्लोक असलेली महाभारत हे जगातील सर्वात मोठे महाकाव्य आहे. हे पांडव बंधू आणि त्यांचे चुलत भाऊ कौरव यांच्यातील संघर्षाची कथा सांगते, एक शत्रुत्व ज्याची पराका÷ा एका मोठय़ा युद्धात होते. युद्धाच्या पूर्वसंध्येला पांडव योद्धा अर्जुन काय होईल या विचाराने व्यथित होतो. भगवद-गीता (म्हणजे ‘परमेश्वराचे गीत’) म्हणून ओळखल्या जाणाऱया प्रसिद्ध उताऱयात देव कृष्ण त्याचे सांत्वन करतो. महाभारताचा हा भाग व्यक्तीचे कर्तव्य, धर्माचे महत्त्व आणि मानवजातीचे देव आणि समाज यांच्याशी असलेले नाते या विषयावर एक प्रमाणित संदर्भ बनले आहे.
दुसरे महाकाव्य, रामायण, भारतातील काही सर्वोत्कृष्ट पात्रांचा समावेश आहे, ज्यात राम आणि सीता, आदर्श राजेशाही जोडपे आणि त्यांचा मदतनीस, माकड नेता, हनुमान यांचा समावेश आहे. राम हा विष्णूचा अवतार आहे. अयोध्येच्या राज्यातून हद्दपार झाल्यानंतर राम आणि सीता जंगलात माघारी गेल्याची कथा सांगते. लंकेचा दुष्ट राजा रावणाने सीतेचे जंगलात अपहरण केले. अखेरीस राम रावणाचा पराभव करतो, त्याचा भाऊ आणि वानर आणि अस्वलांच्या सैन्याच्या मदतीने. हे जोडपे अयोध्येला परतले आणि त्यांचा राज्याभिषेक झाला आणि तेव्हापासून ही कथा वेगवेगळे शेवट मिळवण्यासाठी विकसित झाली आहे. रामायणाचे भाग हिंदू कलेत वारंवार चित्रित केले जातात. हिंदू धर्माची आंतरिक शिकवण प्रकट केलेली कार्यशाळा अध्यात्मिक अभ्यासकाला 8000 वर्षांहून अधिक जुन्या धर्माद्वारे एक वैश्विक निराकार देव समजून घेण्यासाठी एक व्यावहारिक दृष्टीकोन दर्शवते. हिंदू धर्म हा बहुदेववादी धर्म आहे असा अनेकांचा सामान्य समज असला तरी, हिंदू धर्मात ख्रिश्चन, बौद्ध आणि इस्लाम यांसारख्या जगातील महान धर्मांच्या अनेक मूलभूत श्रद्धा आहेत. विविध भारतीय देवतांच्या स्वरूपामागील रहस्ये शोधा व आत्म-परिवर्तन आणि आत्म-उपचारासाठी त्यांच्या आध्यात्मिक उर्जेमध्ये प्रवेश कसा करावा. या कार्यशाळेत तुम्ही शिकाल एक वैश्विक निराकार देव आणि त्रिमूर्ती समजून घेण्यासाठी एक व्यावहारिक दृष्टीकोन.
हिंदू धर्मातील काही चिन्हांमागील रहस्ये तुम्ही समजून घेऊ शकता.
शरणागती म्हणजे काय? जलद आध्यात्मिक विकासासाठी शरणागती कशी पत्करता?
खरे ब्रम्हचर्य म्हणजे काय? भगवान श्रीकृष्ण खरे ब्रम्हचर्य का आहेत?
शांतता, अध्यात्म आणि समृद्धीसाठी वेगवेगळे मंत्र वापरा
गुरूंचे पाय धुणे यासारख्या काही धार्मिक विधींचे महत्त्व जाणून घ्या
प्राचीन योग तंत्राचा वापर करून मेंदूची शक्ती कशी वाढवायची.
शिवाय बरेच काही!
हिंदू धर्म प्रकट कार्यशाळा तुम्हाला तुमचा धर्म अधिक चांगल्या प्रकारे जाणून घेण्यास आणि त्याच्या सखोल शिकवणी आणि पद्धतींचे कौतुक करण्यास मदत करते. तुम्ही हिंदू नसल्यास, ही कार्यशाळा सार्वत्रिक सत्ये उघड करते, जी जगातील सर्व धर्मांमध्ये खोलवर अंतर्भूत आहे आणि ती तुम्हाला जीवनाचे सार आणि उत्क्रांतीचा व्यापक दृष्टीकोन प्राप्त करण्यास मदत करते.
-आज्ञा कोयंडे
