प्रतिनिधी/ उंब्रज
कराड तालुक्यातील भोळेवाडी येथील शिवारात ऊस तोड सुरू असताना आढळून आलेली बिबटय़ाचे दोन बछडे अखेर मंगळवारी पहाटे दीडच्या सुमारास मादी बिबटय़ाने सुरक्षितस्थळी हलवले आहेत. ही सर्व घटना वनविभागाकडून लावण्यात आलेल्या कॅमेऱयात कैद झाली आहे. गेल्या तीन दिवसांपासून वनविभागाचे पथक या शिवारात तळ ठोकून होते.
शनिवारी 16 एप्रिल रोजी दुपारी 2.30 वाजण्याच्या सुमारास भोळेवाडी येथील काशिनाथ गिरी यांच्या डोंगराजवळ उसाच्या शेतात ऊसतोड सुरू असताना बिबटय़ाचे दोन बछडे आढळून आले. काशिनाथ गिरी यांनी तातडीने वनविभागाशी संपर्क साधला. वनक्षेत्रपाल तुषार नवले, वनरक्षक शीतल पाटील, उत्तम पांढरे, शंभू माने, अश्विन पाटील यांनी घटनास्थळी धाव घेऊन पाहणी केली. दोन्ही बछडे पंचवीस ते तीस दिवस वयाचे असल्याची माहिती वनक्षेत्रपाल तुषार नवले यांनी दिली. दोन्ही पिल्लांच्या ओढीने मादी बिबटय़ा तेथे पुन्हा येणार असल्याने वनविभागाकडून घटनास्थळी ट्रप कॅमेरा लावण्यात आला. बछडे पंचवीस ते तीस दिवस वयाचे असल्याने ते स्वतः हालचाल करुन पुढे जाऊ शकत नव्हते. त्यामुळे वन अधिकारी व कर्मचाऱयांनी दोन्ही बछडय़ांना दिवसा सुरक्षित ठिकाणी हलविले. त्याच रात्री मादी बिबटय़ा आपल्या पिल्लांसाठी आक्रमक होऊ नये म्हणून पिल्ले ज्याठिकाणी सापडली होती. त्याच ठिकाणी पुन्हा ती क्रेटमध्ये आणून ठेवली व क्रेटच्या बाजूला निगराणीसाठी कॅमेरे लावण्यात आले.
सोमवार 18 रोजी संध्याकाळी पुन्हा 5.30 वाजता वनक्षेत्रपाल तुषार नवले, मानद वन्यजीव रक्षक रोहन भाटे, डॉ. चंदन सावने, वनरक्षक शीतल पाटील, वनमजूर अमोल पाटील यांनी बछडे सापडलेल्या ठिकाणापासून शेजारी असलेल्या एका नांगरलेल्या शिवारात पिल्ले ठेवण्याची नवीन जागा निवडली. रोहन भाटे यांनी विशिष्ट पद्धतीने क्रेट मातीत ठेऊन त्यामध्ये पिल्ले ठेवली. क्रेटच्या दोन्ही बाजूला मादीची हालचाल टिपण्यासाठी कॅमेरे लावण्यात आले. क्रेटच्या आजूबाजूला दोन दिवसांपासून बिबटय़ांच्या त्या पिलांचे मूत्र हे गोळा करून ठेवलेले होते. जे क्रेटच्या आजूबाजू परिसरात काही झाडांवर व दगडांवर टाकण्यात आला. जेणेकरून मादीला पिलांचा वास जावा. तसेच एक पिल्लू जे अगदी सशक्त होते त्याला मुद्दामहून सकाळ दुपारपासून उपाशी ठेवले होते. जेणेकरून ते भुकेले होऊन रात्री आपल्या आईला आवाज देईल. वनविभागाने आखलेल्या या नियोजनाला तिसऱया दिवशी यश आले. सशक्त पिल्लू सदरच्या रानात ठेवल्यावर जोर जोरात आपल्या आईला आवाज देऊ लागले. या आवाजाने रात्री 11.37 वाजता मादी आली. ती सदर शिवारात रात्री 1.30 वाजेपर्यंत आपल्या पिलांसोबत होती. नंतर ती पिल्लांना सुखरूपपणे घेऊन गेली.
सदर मोहिमे दरम्यान उपवनसंरक्षक महादेव मोहिते यांच्या मार्गदर्शनाखाली सहाय्यक वनसंरक्षक महेश झांझुर्णे, वनक्षेत्रपाल तुषार नवले, मानद वन्यजीव रक्षक रोहन भाटे, डॉ चंदन सवने, शीतल पाटील, उत्तम पांढरे, भरत खटावकर, वनमजूर शंभू माने, वनमजूर अमोल पाटील यांनी दोन शिफ्टमध्ये कामगिरी बजावली. मादी बिबटय़ा व तिच्या पिलांची भेट झाली. दरम्यान या घटनांमुळे या परिसरात बिबटय़ांचा मुक्त संचार असल्याचे पुन्हपुन्हा अधोरेखित झाले आहे.
मादी दोन दिवस फिरकली नाही
बछडय़ांच्या सुरक्षेच्या कारणास्तव वनविभागाकडून उपाययोजना करण्यात आल्या होत्या. शनिवार 16, रविवार 17 व सोमवार 18 अशा तिन्ही दिवशी वनविभागाने सदर दोन्ही बिबटय़ाच्या पिल्लांची काळजी घेतली. वनविभागाचे डॉक्टर चंदन सवने यांनी दोन्ही पिलांना विशेष काळजी घेत त्यांना आवशक ते पोषण आहार व पाणी दिवसातून तीन वेळा दिले. उष्णता असल्यामुळे विशेष काळजी घेण्यात आली होती. तसेच सदर सापडलेल्या पिल्लात एक मादी व एक नर असे पिलू होते. त्यापैकी नर पिल्लू हे जास्त अशक्त होते. त्याची शेपटी व पायाला इजा होती. त्यासाठी तीन दिवस डॉ. चंदन सावने यांनी त्या नर पिलावर उपचार केले.
