भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांचे स्पष्टीकरण
मुंबई : जर तुमचे खाते सलग महिनाभर किमान शिल्लकपेक्षा कमी राहिले तर तुम्हाला किमान 6 टक्के शुल्क किंवा 500 रुपये (जे कमी असेल ते) भरावे लागतात. यावर आरबीआय गव्हर्नर संजय मल्होत्रा म्हणाले आहेत की बचत खात्यात किमान किती रक्कम ठेवायची हे बँक ठरवते, त्यात आरबीआयचा कोणताही हस्तक्षेप नसतो. अलीकडेच आयसीआयसीआय बँकेने नवीन बचत खात्यातील किमान शिल्लक रक्कम मर्यादा 10 हजारांवरून 50 हजारांपर्यंत वाढवली आहे. गुजरातमधील एका कार्यक्रमादरम्यान पत्रकारांनी विचारलेल्या प्रश्नावर गव्हर्नर मल्होत्रा यांनी वरीलप्रमाणे उत्तर दिले.
आयसीआयसीआय बँक किमान 50,000 शिल्लक आवश्यक
आयसीआयसीआय बँकेच्या खातेधारकांना आता त्यांच्या खात्यात किमान 50 हजार रुपये शिल्लक ठेवावे लागतील. जर शिल्लक यापेक्षा कमी असेल तर ग्राहकांना दंड भरावा लागू शकतो. 1 ऑगस्ट 2025 नंतर उघडलेल्या नवीन खात्यांना हा नवीन नियम लागू होईल. शहरे, गावे आणि महानगरांमध्ये खात्यात किमान शिल्लक ठेवण्याची मर्यादा वेगळी आहे, बँकेने ती सर्व ठिकाणी वाढवली आहे. ही मर्यादा आता महानगर आणि शहरी भागात किमान 50,000 रुपये, निम-शहरी भागात 25,000 रुपये आणि गावांमध्ये उघडलेल्या खात्यांसाठी 10,000 रुपये करण्यात आली आहे. 1 ऑगस्ट 2025 नंतर उघडलेल्या नवीन खात्यांना हा नवीन नियम लागू होईल. 2015 नंतर पहिल्यांदाच बँकेने किमान शिल्लक मर्यादा वाढवली आहे.पूर्वी महानगर आणि शहरी भागात किमान 10 हजार रुपये, निमशहरी भागात 5000 रुपये आणि ग्रामीण शाखांमध्ये किमान 2500 रुपये किमान शिल्लक राखणे आवश्यक होते. गेल्या 5 वर्षांत, 11 सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांनी त्यांच्या बचत खात्यांमध्ये किमान सरासरी शिल्लक न ठेवल्याबद्दल ग्राहकांकडून 9,000 कोटी रुपयांचा दंड वसूल केला आहे.
आघाडीच्या बँकांमध्ये किमान शिल्लक, दंडाचे नियम
समजा तुमच्या खात्यासाठी किमान शिल्लक 10,000 रुपये आहे. परंतु जर तुम्ही महिन्यात फक्त 8000 रुपये म्हणजेच मर्यादेपेक्षा 2000 रुपये कमी ठेवले तर तुम्हाला 2000 रुपयांच्या 6 टक्के म्हणजेच 120 रुपये दंड भरावा लागेल. तथापि, भारतीय बँकांमध्ये बचत खात्यासाठी किमान शिल्लक राखण्याच्या आवश्यकता वेगवेगळ्या आहेत. हे नियम बँक, खात्याचा प्रकार आणि खात्याचे स्थान (महानगर, शहरी, निम-शहरी, ग्रामीण) यावर अवलंबून बदलू शकतात.
- स्टेट बँक ऑफ इंडिया
किमान शिल्लक : 2020 पासून सर्व बचत खात्यांसाठी किमान शिल्लक रक्कम आवश्यक नाही.
नियम : बेसिक सेव्हिंग्ज बँक डिपॉझिट अकाउंट आणि जनधन खाते शून्य-बॅलन्स आहेत. दंड नाही.
- पंजाब नॅशनल बँक (पीएनबी)
किमान शिल्लक : जुलै 2025 पासून किमान शिल्लक दंड नाही.
नियम : आर्थिक समावेशनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी शून्य-बॅलन्स खाते उपलब्ध.
- एचडीएफसी बँक : किमान शिल्लक: मोठे शहर: 10,000; लहान शहर: 5,000; ग्रामीण: 2,500. नियम: दंड: 600 पर्यंत.
- अॅक्सिस बँक : किमान शिल्लक: मोठी शहरे- रुपये 12,000; लहान शहर: 5,000; ग्रामीण: 2,500.अटी: शून्य-बॅलन्स खाते उपलब्ध. दंड: खात्याच्या प्रकारावर अवलंबून.
- बँक ऑफ बडोदा किमान शिल्लक : जुलै 2025 पासून सामान्य बचत खात्यांकरीता कोणताही दंड नाही. प्रीमियम खात्यांमध्ये 500 2,000 (स्थानानुसार). नियम: काही खात्यांमध्ये शून्य-बॅलन्स पर्याय उपलब्ध.
