12 लाख कोटींची बाजारपेठ आणि कोट्यावधी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न : एनडीडीबीच्या कार्यकारी संचालक सीतारामन रघुपती यांची माहिती
वृत्तसंस्था/नवी दिल्ली
भारत जगातील सर्वात मोठा दूध उत्पादक देश बनला आहे.अन्न प्रक्रिया व्यवसायात दुग्ध क्षेत्र सर्वात वेगाने वाढणारा उद्योग बनला आहे. येत्या काही वर्षांत देशातील अन्न प्रक्रिया क्षेत्र सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या उद्योगांपैकी एक असेल असे, मुंबई येथे आयोजित अनुगा फूडटेक इंडिया आणि अनुगा सिलेक्ट इंडिया 2025 च्या उद्घाटन समारंभात, राष्ट्रीय दुग्ध विकास मंडळाच्या (एनडीडीबी) कार्यकारी संचालक सीतारमण रघुपती यांनी सांगितले आहे. कारण सरकार या क्षेत्रात 100 टक्के थेट परकीय गुंतवणुकीला परवानगी देत आहे. दुग्ध उद्योगाला बळकटी देण्यात तंत्रज्ञानाची महत्त्वाची भूमिका आहे ज्यासाठी सरकारी आणि खाजगी संस्थांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे आणि ती पुढेही करत राहणार असल्याचे स्पष्टीकरण त्यांनी दिले आहे.
भारताच्या अन्न आणि पेय क्षेत्रात दुग्ध क्षेत्राचे 25 टक्के योगदान आहे आणि भारत जगातील एक चतुर्थांश दूध उत्पादन करतो, ज्याचे बाजार मूल्य 12 लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे. 2,35,000 गावांमधील 1.7 कोटी शेतकरी दुग्ध क्षेत्रात गुंतलेले आहेत, त्यापैकी 35 टक्के महिला आहेत असे सीतारमण रघुपती म्हणाल्या आहेत. अन्न प्रक्रिया व्यवसायात दुग्ध क्षेत्र सर्वात वेगाने वाढणारा उद्योग बनला आहे. सीतारमण रघुपती म्हणाल्या की, येत्या काही वर्षांत देशातील अन्न प्रक्रिया क्षेत्र सर्वात वेगाने वाढण्राया उद्योगांपैकी एक असेल कारण सरकार या क्षेत्रात 100 टक्के थेट परकीय गुंतवणुकीला परवानगी देत आहे. त्यांनी सांगितले की, भारतातील अन्न आणि पेय क्षेत्र वेगाने वाढत आहे, ज्याला 180 दशलक्ष हेक्टर शेतीयोग्य जमीन, 7.5 लाख कोटी रुपयांची अन्न प्रक्रिया आणि ग्राहकांच्या खर्चाच्या 40 टक्क्यांहून अधिक अन्न खर्चाचा आधार आहे.
अनुगा फूडटेक इंडिया आणि अनुगा सिलेक्ट इंडिया 2025 च्या समारंभात भारत, सौदी अरेबिया, दक्षिण आफ्रिका, डीआर काँगो आणि थायलंडमधील वरिष्ठ मान्यवर तसेच कोल्मसे जीएमबीएच आणि कोल्मसे इंडियाचे प्रमुख उपस्थित होते. वक्त्यांनी नवोपक्रम, जागतिक व्यापार भागीदारी आणि तंत्रज्ञान-आधारित विकासाचे केंद्र म्हणून भारताची भूमिका अधोरेखित केली. कोल्मसे प्रायव्हेट लिमिटेडचे व्यवस्थापकीय संचालक मिलिंद दीक्षित म्हणाले की, अनुगा फूड टेक इंडिया आणि अनुगा सिलेक्ट इंडिया भारताच्या अन्न आणि पेय क्षेत्रासाठी परिवर्तनाचे शक्तिशाली इंजिन म्हणून काम करत आहेत. हे प्रदर्शन पुढील पिढीतील तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी, शाश्वत उपायांचा अवलंब करण्यासाठी आणि दीर्घकालीन सहकार्य निर्माण करण्यासाठी एक अमूल्य व्यासपीठ प्रदान करतात.
उद्योग क्षेत्रातील नेत्यांचा असा विश्वास आहे की भारतातील अन्न प्रक्रिया आणि घटक क्षेत्र 8.8 टक्के चक्रवाढ वार्षिक वाढीच्या दराने वाढत आहे आणि 2030 पर्यंत हे क्षेत्र दुप्पट होण्याचा अंदाज आहे. तसेच, अन्न तंत्रज्ञान 14 टक्के चक्रवाढ वार्षिक वाढीच्या दराने जागतिक मानकांपेक्षा चांगले कामगिरी करत आहे. भारतातील अन्न प्रक्रिया उपकरणांची बाजारपेठ 2033 पर्यंत 1.5 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. यासोबतच, पॅकेजिंग मशिनरीची उलाढाल 2030 पर्यंत 6.6 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त होईल असा अंदाजही व्यक्त केला आहे.
