हार्मोन्स तुमच्या आरोग्यासाठी आवश्यक आहेत. ते संपूर्ण शरीरात रासायनिक संदेश प्रसारित करतात, तुमच्या भावना आणि शरीर प्रणाली नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात. तुमच्या शरीरातील संप्रेरकांच्या संतुलनामुळे प्रभावित होणारी मुख्य शरीर प्रणाली म्हणजे प्रजनन प्रणाली. महिलांच्या हार्मोनल असंतुलनामुळे मासिक पाळी, वंध्यत्व आणि एंडोमेट्रिओसिस होऊ शकते. हार्मोन्समधील हे असंतुलन असामान्यपणे जास्त ताण, अपुरी झोप, अयोग्य आहार, मधुमेह, रजोनिवृत्ती, गर्भधारणा, थायरॉईड समस्या आणि इतर परिस्थितींमुळे होऊ शकते. शरीरात एक अतिशय नाजूक रसायन आहे. त्या रसायनशास्त्रातील बदल त्वरीत लक्षणीय लक्षणे आणि इतर आरोग्य समस्या निर्माण करू शकतात.
फार पूर्वीपासून स्त्रिया ह्या खूप भावनात्मक गुंतत गेल्या. याचे कारण त्यांच्यावर पडणारी जबाबदारी असेल किंवा आपली समाजव्यवस्था असेल. स्त्रिया ह्या नेहमी आई, वडील, सासू, सासरे, नवरा, मुलं यांच्यात गुंतलेल्या आहेत. हल्ली या सगळय़ांबरोबर कामाला जाणाऱया स्त्रिया त्यांच्या कामातही खूप गुंततात. सगळय़ांची सगळी कामे ही आपण अगदी ऑटोमॅटिक मोडला असल्यासारखी करत असतो. पण या सगळय़ात या सर्व गोष्टींचा आपल्याला स्ट्रेस येतो हे लक्षात येत नाही आणि वयाच्या 40 वर्षांनी जेव्हा आपल्याला आपल्यासाठी थोडा वेळ मिळतो, जबाबदाऱया कमी होतात तेव्हा वेगवेगळय़ा आजारांच्या स्वरूपात हा स्ट्रेस डोकं वर काढतो.
व्यवसाय करणाऱया, नोकरी करणाऱया स्त्रियांना जितका स्ट्रेस असतो तितकाच स्ट्रेस एका गृहिणीला सुद्धा असतो. Pranic Healing मध्ये बरेच आजार हे स्ट्रेसमुळे आहेत हे उपचारावेळी लक्षात येते. छोटय़ा छोटय़ा गोष्टींमुळे वाटणारी काळजी, चिंता या वरवर छोटय़ा वाटत असल्या तरी आपल्या शरीरावर त्याचा परिणाम होत असतो. चक्रांमधील उर्जेत हे विचार साठत असतात. प्रत्येक विचाराशी आपली एक ऊर्जा वाहिनी जोडली जाते. ताणतणावासाठी उपचार घेताना सर्वप्रथम अशा ऊर्जा वाहिन्या विशेष पद्धतीने तुमच्या चक्रातून काढून टाकल्या जातात ज्यामुळे उपचार घेणाऱयाला लगेच बरे वाटते.
आज महिला खूप काही करत आहेत. महिलांचे शरीर दीर्घकालीन तणाव पातळीसाठी डिझाइन केलेले नव्हते, आणि याचाच परिणाम असंतुलित हार्मोन्स आहे. रजोनिवृत्तीच्या स्त्रियांसाठी, ही एक विशिष्ट समस्या आहे-कारण रजोनिवृत्ती दरम्यान आणि नंतर, एडेनलला कमी प्रमाणात इस्ट्रोजेन तयार करणे आवश्यक आहे, म्हणून जेव्हा ते कमी होते, तेव्हा ते अधिक तीव्र रजोनिवृत्तीची लक्षणे दर्शवते. दुर्दैवाने, आपण अनेकदा आपल्या जीवनातील परिस्थिती बदलू शकत नाही, तथापि, आपण करू शकता ती एक गोष्ट आहे ती म्हणजे ध्यान.
संशोधनात असे दिसून आले आहे की ध्यानामुळे तणावाचे संप्रेरक कमी होण्यास मदत होते आणि DHEA नावाचा एक फायदेशीर संप्रेरक वाढतो, जो संप्रेरक निर्मितीसाठी मुख्य घटक आहे आणि एक नैसर्गिक वृद्धत्व विरोधी संप्रेरक आहे. ध्यान मन शांत करतो, शरीर स्थिर करतो आणि तुम्हाला संतुलन आणि शांततेची भावना देतो. योग आणि ध्यान एकत्र करणे विशेषतः फायदेशीर आहे.
एका अभ्यासात, प्रगत, समर्पित ध्यान करणाऱयांमध्ये ध्यान न करणाऱयांपेक्षा सरासरी मेलाटोनिनची पातळी जास्त असल्याचे आढळून आले. मेलाटोनिन हे एक संप्रेरक आहे जे तुमची झोप आणि जागृत होण्याचे चक्र नियंत्रित करते. जेव्हा आपण तणावग्रस्त असतो तेव्हा आपल्या मेलाटोनिनची पातळी अंथरुणाच्या जवळ कमी होते ज्यामुळे झोपणे कठीण होते. ध्यान केल्याने उत्तम झोपदेखील आपल्याला मिळू शकते.
Pranic Healing च्या Twin Heart Meditation म्हणजेच द्विहृदय ध्यानसाधना करण्याचा विशेष फायदा बऱयाच महिलांना अनुभवता येतो. ही ध्यानसाधना सर्व चक्रांमध्ये वाहणाऱया उर्जेला संतुलित ठेवते. अस्वच्छ ऊर्जा, नकारात्मक विचार, अतिरिक्त ऊर्जा शरीराबाहेर टाकण्यास मदत करते. उर्जाशरीर संतुलित झाली की आपला ताण, आजार कमी होतात. ध्यानाआधी व ध्यानानंतर काही व्यायाम करायचे आहेत, यामुळे स्वास्थ्य उत्तम राहते. डोपामाइन हे एक हार्मोन आहे जे व्यायामादरम्यान तयार होते. हे हार्मोन फिल्टरसारखे कार्य करते आणि आपल्या मेंदूला उत्कृष्ट कामगिरीसाठी तयार होण्यास मदत करते. डोपामाइन आपली स्मरणशक्ती, आपले लक्ष आणि समस्या सोडवण्याची आपली क्षमता देखील सुधारते
ध्यानाचे काही लक्षणीय फायदे ः
s
तणावपूर्ण परिस्थितीत नवीन दृष्टिकोन प्राप्त करणे.
s
तुमचा ताण व्यवस्थापित करण्यासाठी कौशल्ये तयार करा.
s आत्म-जागरूकता वाढवणे.
s वर्तमानावर लक्ष केंद्रित करणे.
s नकारात्मक भावना कमी करणे.
s कल्पनाशक्ती आणि सर्जनशीलता वाढवणे.
-आज्ञा कोयंडे
